2.
Notices

Reply
 
Thread Tools
  #1  
Old 19-12-2012, 13:20
tranhieuamg's Avatar
tranhieuamg tranhieuamg is offline
Senior Member
Join Date: 01-2009
Posts: 2,914
Bạn nghe to đến mức nào? Nguyên nhân và tác hại

Hum nọ mựn cái DAP, đem nghe thì hết hồn to khủng khíp, hỏi lại chú kia thì bảo thía là bình thg. Nhân dịp bị cảm ko làm dc j ra hồn, mà nằm 1 chỗ cũng chán nên lật lại sách vở ra type cái thread này.

Mình ko có đọc sách vở vn bao h về các vấn đề dưới đây nên ai thấy sai gì thì sửa. Thuật ngữ tra từ điển nên ko chắc đúng =)

Bài này chủ yếu tập trung vào lý do tại sao tiếp xúc với âm thanh cường độ lớn trong thời gian dài lại ảnh hưởng đến thính lực. Các vấn đề khác như triệu chứng, cách chữa, v.v thì có thể google ra hết, báo chí vn cũng nhắc khá nhiều về việc này thời gian qua. Mình muốn tập trung riêng vào phần liên quan đến audio ở đây thoai.

Hearing threshold – ngưỡng nghe

Mức thấp nhất mà tại đó tai có thể phát hiện được âm thanh của 1 tần số nhất định.

Mình cũng từng có đề cập ở đây về dB SPL: http://vozforums.com/showthread.php?t=2987717

0 dB là mức thấp nhất mà tại đó tai có thể cảm nhận được âm thanh tại 1khz, hay 20 micropascal.

Ta có thể dễ dàng thấy hearing threshold thay đổi theo tần số, chênh lệch cao nhất khoảng 30db, trong đó mid dễ cảm nhận nhất nên khoảng, đi dần về phía 2 đầu âm lượng cũng sẽ tăng theo, tức là nếu để cùng âm lượng với mid (0dB) thì bass với treble sẽ ko thể nghe thấy dc.

Các đường trên có sự xê dịch do được đo bởi các phòng thí nghiệm khác nhau nhưng về shape căn bản ko có sự thay đổi nhiều.

Fletcher Munson curve - đường đẳng âm lượng



Được đồng nghiên cứu lần đầu tiên bởi Fletcher và Munson (1933) nên còn được gọi là Fletcher Munson curve (hay Equal Loudness Contour – đường đẳng âm lượng), đồ thị biểu diễn âm lượng của các tần số từ 20hz-20khz cần thiết để tai chúng ta cảm nhận rằng chúng có cùng độ lớn.

Gần giống với đồ thị của hearing threshold ở trên, đường đẳng âm lượng cho thấy sự khác biệt trong cảm nhận về độ lớn của âm thanh tại nhiều mức âm lượng khác nhau (tai nhạy cảm nhất với mid nhưng sự chênh lệch với high và low không đồng đều từ 0dB tới 100dB).

Vậy chúng ta rút ra được gì?

Thứ nhất, tùy vào sợ thích nghe của mỗi người cũng như chất âm của thiết bị (chưa nói đến spec) mà volume sẽ có sự khác biệt. Điều này ảnh hưởng đến âm lượng mà chúng ta thường nghe.

Thứ hai, càng vặn to càng nghe dc nhìu thứ =)) nghiên cứu cũng chỉ ra rằng volume càng to xác suất nhận biết đúng 1 tần số âm thanh càng tăng.

Nguyên nhân và tác hại của việc nghe quá mức

Nói 1 cách vắn tắt âm thanh – vốn là những rung động không khí – đi vào tai ngoài, sẽ làm rung động màng nhĩ, thông qua các kênh trung gian truyền rung động vào tai trong, làm rung các tế bào lông (hair cell), kích thích truyền tín hiệu đến não bộ, và cũng chính ở đây mà suy giảm thính lực do tiếng ồn xảy ra nhiều nhất.

Ở đây ta chỉ bàn đến 2 yếu tố chính là âm lượng và thời gian nghe, ngoài ra cũng có nhiều yếu tố khác cũng gây suy giảm thính lực như bệnh tật, hóa chất, stress, dinh dưỡng, di truyền, v.v nhưng ở thời hiện đại càng nhiều các bạn trẻ bị điếc/gần điếc/suýt điếc/sẽ điếc mà nguyên nhân thì ai cũng rõ.

Ta phân ra 2 loại suy giảm thính lực ở đây: vĩnh viễn và tạm thời. Ở động vật có vú, một khi các tế bào lông bị phá hoại nặng chúng sẽ không có khả năng tự phục hồi (chim thì có) => vĩnh viễn , nếu sự phá hoại không nghiêm trọng, các tế bào đấy có thể tự hồi phục lại như cũ => tạm thời.

Suy giảm thính giác tạm thời (TTS - temporary threshold shift) chủ yếu liên quan đến ngưỡng nghe bị thay đổi, dân dã hơn là vặn to mới nghe rõ, tùy vào mức độ mà thời gian hồi phục có thể chỉ vài phút, vài giờ, hoặc thậm chí vài ngày đến vài tháng. Các nguyên nhân chủ yếu: âm lượng, thời gian, tần số.



Trong biểu đồ 16.3 trên ta có thể thấy mức độ suy giảm ngưỡng nghe gần như tỉ lệ thuận với thời gian nghe ở cường độ trung bình (75-105dB hoặc 80-100dB). Dưới 70dB hầu như không thể đo được suy giảm ngưỡng nghe.



Về tần số, càng đi lên cao ảnh hưởng của TTS càng nặng và cũng tùy thuộc vào loại âm (noise hay sine), như hình trên 16.4, với white noise thì từ 4k trở lên có sự khác biệt rất rõ so với 1k trở xuống, tức là khả năng nghe tần số cao sẽ bị giảm đáng kể so với mid và bass.

Còn đối với các trường hợp không thể phục hồi thì sao? Một số các tế bào lông có thể bị phá hoại hoặc biến mất, khiến người đó không thể nghe được âm thanh tại 1 tần số nào đó, hoặc bị biến dạng, gây nên các triệu chứng ù tai, chói, vang liên tục trong óc.



Ngoài ra không chỉ riêng hair cell bị hủy hoại mới ảnh hưởng vĩnh viễn đến thính lực, ở hình 16.1 ta có thể thấy 1 phần của Corti (OC) bao bọc bên ngoài các tế bào lông đã bị xé rách mà nguyên nhân chủ yếu do bị kích thích bởi âm lượng lớn.

Trước

Sau


Vị trí các tế bào lông bị xáo trộn do kích thích quá mức, nguyên nhân cũng có thể không liên quan đến việc tiếp xúc với tiếng ồn quá mức. Tuy nhiên trong trường hợp này bệnh nhân thường sẽ trải qua các triệu chứng như đã nói ở trên. Mình ko đi vào lý do cụ thể vì sẽ phải nói thêm về cách các sợi lông này tiếp nhận và truyền tín hiệu ra sao.



Hoặc phổ thông nhất là rách màng nhĩ =))


Thực tế


Vậy làm sao để biết được ta đã và đang nghe an toàn hay không?

Có 2 luồng lập luận trái chiều đưa ra về vấn đề nghe headphones/IEM:

- Nghe bằng headphones sẽ gây suy giảm thính lực nhanh hơn bằng speakers. Cái này không hẳn là sai, vì qua các thí nghiệm chúng ta rút ra được ở tần số càng cao ảnh hưởng của việc tiếp xúc với âm thanh cường độ lớn và trong thời gian dài càng lớn, điển hình là suy giảm thính lực tạm thời (TTS) ở khoảng 4khz trở lên thường nặng hơn 1khz trở xuống.

Nói sơ qua về sự khác biệt giữa nghe speaker và headphones chút, ở bài trước mình có nói sơ về âm thanh:
http://vozforums.com/showthread.php?t=2987717

- Trong không gian rộng thì highs/treb thường bị triệt tiêu trên đường đi nhanh hơn lows/bass. Nên có người nói rằng khi đến được tai người nghe highs sẽ ảnh hưởng ít hơn đến thính lực so với tại headphones toàn bộ âm thanh sẽ được phát trực tiếp vào khoang tai ngoài mà không phải đi qua vật cản nào cả => nguy hiểm hơn speaker.



- Nghe bằng headphones sẽ ít nguy hiểm hơn speaker. Đơn giản do speaker cách âm kém hơn headphones/iem => âm lượng to hơn => nguy hiểm hơn.

Có 2 vấn đề của luận điểm nghiêng về speaker: thứ nhất, chưa có thí nghiệm nào chứng minh rằng ảnh hưởng của âm nhạc lên thính giác giống như của 1 pure test tone hay Gaussian noise nên chưa thể chắc chắn rằng tác hại của âm nhạc y chang, ngoài ra cũng cần nên nhớ nguyên nhân chủ yếu của suy giảm thính giác là cường độ và thời gian nghe.

Thứ 2, so sánh giữa speaker và headphones xét về mặt kĩ thuật rất khập khiễng, chả khác nào bảo tao đi xe hơi tao khó chết hơn thằng đi xe máy tại cái xe hơi nó blahblahblah. Nhìn chung cần phải có thêm nghiên cứu rõ ràng mới kết luận dc.

Tuy nhiên không thể phủ nhận sự thật là càng nhiều bạn trẻ hi sinh đôi tai cho cái earphone trong khoảng chục năm qua. Vậy nguyên nhân là ở đâu? Nhiều ý kiến cho rằng với chính lợi ích mà headphones mang lại (cách âm, không bị mất chi tiết) lại là nguyên nhân, khi mà ng nghe cảm thấy càng tăng volume thì càng fê mà ko ảnh hưởng ai, cộng với sự phổ biến của internet, down nhạc chùa ầm ầm, dung lượng vài chục gb thì theo năm tháng đường đến viện tai ko xa.

Quay lại với vấn đề bao nhiêu là đủ, cái này khó nói, vì mỗi cái dap/amp/fone lại thiết kế khác nhau, chưa kể nhạc thời nay mix cũng lung tung (và càng ngày càng to), nên nếu ko có thiết bị chuyên dụng để đo output cái headphone/earphone thì gần như chịu.

Ở cái xứ US văn minh họ lập ra được cái bảng qui định mức độ tiếp xúc với tiếng ồn cho các ngành nghề, tham khảo tạm (cứ mỗi 6db cộng thêm âm thanh sẽ gấp đôi log10(2)=0.301):
http://www.osha.gov/pls/oshaweb/owad...ards&p_id=9735
TABLE G-16 - PERMISSIBLE NOISE EXPOSURES (1)

Duration per day, hours | Sound level dBA slow response
_____________________|_________________________________
|
8........................................| 90
6........................................| 92
4........................................| 95
3........................................| 97
2........................................| 100
1 1/2 .................................| 102
1........................................| 105
1/2 ....................................| 110
1/4 or less.........................| 115
_____________________|________________________________

Có nhiều người đo mức độ nghe bằng cách dựa vào âm lượng nói chuyện. Thường thì 1 cuộc đàm thoại bình thường (ở Tây) giữa 2 ng cách nhau 1m vào khoảng 50-60dB, chênh lệch tùy thuộc vào từng người. Nếu nghe headphones mà thấy cũng na ná vậy hoặc với mấy con open mở nhạc lên vẫn nghe thấy đc tiếng bên ngoài thì coi như ok.

Cơ mà ở vn nói to kinh khủng, hồi trc nhậu với mấy ông đà nẵng với hà nội tò mò đo thử kéo lên đến tận hơn 85db =))

Kết luận

Vậy kết luận lại nghe thấp nhất có thể thì mới hi vọng dc nghe lâu. Còn ai thích nghe to thì xác định để dành sẵn 1 khoảng vì mấy cái thiết bị trợ thính đắt chả kém gì mấy con custom đâu =)).
__________________
wandering beyond the realm of reality
Reply With Quote
  #2  
Old 19-12-2012, 13:24
Shim Carolina's Avatar
Shim Carolina Shim Carolina is offline
Senior Member
Join Date: 10-2011
Location: Hà Lội
Posts: 3,051
Re: Bạn nghe to đến mức nào? Nguyên nhân và tác hại

tem cái đã, k nó cướp
lâu lắm mới thí chú híu có thớt nha
__________________
Missed.....
Reply With Quote
  #3  
Old 19-12-2012, 13:27
3kshop's Avatar
3kshop 3kshop is offline
Đã tốn tiền
Join Date: 06-2012
Location: 14 Nguyễn Văn Giai .P ĐaKao.Q1
Posts: 15,182
Re: Bạn nghe to đến mức nào? Nguyên nhân và tác hại

thanks chú Hiếu về bài viết,a xin lấy về web để mọi người tham khảo nhé
Reply With Quote
  #4  
Old 19-12-2012, 13:39
msg-z msg-z is offline
Member
Join Date: 10-2008
Posts: 76
Re: Bạn nghe to đến mức nào? Nguyên nhân và tác hại

khẹc khẹc - thế thì biết nghe bằng cái gì bh - hex hex !!!!!
Reply With Quote
  #5  
Old 19-12-2012, 13:44
haqduong haqduong is offline
Senior Member
Join Date: 07-2009
Location: Between dream and reality
Posts: 854
Re: Bạn nghe to đến mức nào? Nguyên nhân và tác hại

Quote:
Originally Posted by Shim Carolina View Post
tem cái đã, k nó cướp
lâu lắm mới thí chú híu có thớt nha
vote ban =))

Đeo open thì mình vừa đeo vừa nói chuyện đc, earbud cũng na ná, inear cùi ko fit cũng thế :-j cơ mà nếu nghe trong khoảng t/g dài vẫn ảnh hưởng mà, h mình nghe ít hơn trc nhiều rồi.
__________________
Calm down, it's *only* ones and zeroes.
Quote:
Originally Posted by vtalinh View Post
Bạn nào ném đá hội nghị mình click phát chết luôn đấy.
Only two things are infinite, the universe and human stupidity, and I'm not sure about the former -- Einstein --
Reply With Quote
  #6  
Old 19-12-2012, 13:46
tieusieunhan189 tieusieunhan189 is offline
Junior Member
Join Date: 12-2012
Posts: 10
Re: Bạn nghe to đến mức nào? Nguyên nhân và tác hại

Cả bài đọng lại trong e đc câu..." Quay lại với vấn đề bao nhiêu là đủ, cái này khó nói..v.v...nên nếu ko có thiết bị chuyên dụng để đo output cái headphone/earphone thì gần như chịu.".....
vụ này nói thật..hại não..thôi chi bằng nghe <80% công lực,là...tạm tạm trong vòng 10 năm r
Reply With Quote
  #7  
Old 19-12-2012, 13:49
kuduc_bmw's Avatar
kuduc_bmw kuduc_bmw is offline
Đã tốn tiền
Join Date: 02-2008
Location: Somewhere
Posts: 1,627
Re: Bạn nghe to đến mức nào? Nguyên nhân và tác hại

Trong trường hợp so sánh to nhỏ thông thường kiểu xã giao, thì nó phụ thuộc vào tai mỗi người cảm thấy ra sao, chứ lại không tính cụ thể dB. Cũng khó cho những người tai nuốt được âm lượng lớn, bảo vặn nhỏ đi khác gì bảo bỏ đi cái sở thích của họ, mặc dù bảo vệ đôi tai
__________________
████████
████████
████████
Reply With Quote
  #8  
Old 19-12-2012, 13:51
liemhup's Avatar
liemhup liemhup is offline
Đã tốn tiền
Join Date: 09-2012
Location: f31
Posts: 1,363
Re: Bạn nghe to đến mức nào? Nguyên nhân và tác hại

Dạo gần đây có thấy tiếng o o trong tai khi đi ngủ, ngủ dậy thì hết. Cơ mà hôm đi off về vẫn thấy nhiều ng còn nghe to hơn mình nhiều, nhiều lần
Reply With Quote
  #9  
Old 19-12-2012, 13:55
XY290494 XY290494 is offline
K.I.A
Join Date: 12-2012
Location: Châu Nam Cực
Posts: 108
Re: Bạn nghe to đến mức nào? Nguyên nhân và tác hại

Tình hình là mình nghe 3-4 năm nay rồi, cơ mà khoảng 2 tháng gần đây mà nghe lâu lâu khoảng 2-3 h là bắt đầu cảm thấy nhứt đầu, hiện giờ đang cai nghiện
Reply With Quote
  #10  
Old 19-12-2012, 13:56
3kshop's Avatar
3kshop 3kshop is offline
Đã tốn tiền
Join Date: 06-2012
Location: 14 Nguyễn Văn Giai .P ĐaKao.Q1
Posts: 15,182
Re: Bạn nghe to đến mức nào? Nguyên nhân và tác hại

thấy có nhìu bác đi mua tai nghe mà cắm con inear vào cái iphone mà mở max volume lun,nói chung nếu nghe inear thì mọi người chịu khó mở tầm 50% -60%,nghe 1 tí là thấy nó đủ nghe thôi .
Reply With Quote
Reply

« Previous Thread | Next Thread »
Thread Tools

Posting Rules
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is On
Smilies are On
[IMG] code is On
HTML code is Off


All times are GMT +7. The time now is 21:31.